Jak ograniczyć przegrzewanie szklarni latem?

Latem szklarnia może bardzo szybko się nagrzewać. To korzystne wiosną, ale w czasie upałów zbyt wysoka temperatura staje się problemem. Rośliny mogą więdnąć, zrzucać kwiaty, gorzej zawiązywać owoce i być bardziej podatne na choroby.
Dlatego dobra szklarnia powinna mieć nie tylko solidną konstrukcję, ale także sprawny system wentylacji i możliwość kontroli mikroklimatu. W wielu przypadkach wystarczy kilka prostych rozwiązań, aby warunki wewnątrz były znacznie stabilniejsze.

Podstawą jest otwieranie drzwi i okien. W ciepłe dni szklarnię warto wietrzyć od rana, zanim temperatura wewnątrz wzrośnie zbyt mocno. Jeśli drzwi i okna zostaną otwarte dopiero w południe, rośliny mogą już odczuwać stres cieplny.
Najlepiej, gdy powietrze może przepływać przez szklarnię. Samo uchylenie drzwi czasem nie wystarcza, szczególnie przy większej liczbie roślin. Dodatkowe okna lub wywietrzniki pomagają szybciej odprowadzić gorące powietrze.

Automatyczne otwieracze okien są bardzo praktyczne, ponieważ działają bez prądu i reagują na temperaturę. Gdy w szklarni robi się cieplej, okno stopniowo się otwiera. Gdy temperatura spada, zamyka się.
To dobre rozwiązanie dla osób, które nie są codziennie na działce albo nie mogą regularnie kontrolować temperatury. Automatyczna wentylacja zmniejsza ryzyko przegrzania roślin w słoneczne dni.

W czasie największych upałów warto zastosować cieniowanie. Można użyć siatki cieniującej lub sezonowej osłony, która ograniczy nadmiar bezpośredniego promieniowania. Cieniowanie nie powinno jednak całkowicie blokować światła, ponieważ rośliny nadal potrzebują go do wzrostu.
Najlepiej stosować cieniowanie okresowo — w najgorętszych tygodniach sezonu lub po stronie najbardziej narażonej na popołudniowe słońce.

Podlewanie w szklarni najlepiej wykonywać rano. Rośliny mają wtedy zapas wilgoci na cały dzień, a nadmiar wody zdąży częściowo odparować. Podlewanie w pełnym słońcu może zwiększać wilgotność i powodować stres u roślin.
Warto podlewać bezpośrednio przy korzeniach, a nie po liściach. Mokre liście w zamkniętej szklarni sprzyjają chorobom grzybowym.

Ściółkowanie pomaga ograniczyć parowanie wody i stabilizuje temperaturę podłoża. Można użyć słomy, agrowłókniny, kompostu lub innych materiałów ogrodniczych. Dzięki temu gleba wolniej przesycha, a rośliny lepiej znoszą upały.
Ściółka ogranicza także rozwój chwastów, co ułatwia pielęgnację szklarni.

Zbyt gęsta uprawa w szklarni utrudnia prawidłowy przepływ powietrza i sprzyja przegrzewaniu się roślin. Wilgoć dłużej utrzymuje się między liśćmi, a to zwiększa ryzyko chorób grzybowych, szczególnie przy uprawie pomidorów, ogórków i papryki. Rośliny posadzone zbyt blisko siebie konkurują również o światło, wodę i składniki pokarmowe, przez co mogą słabiej rosnąć i gorzej owocować.

Przy planowaniu nasadzeń warto zostawić odpowiednie odstępy między roślinami. Pomidory wysokie najlepiej sadzić co około 40–50 cm w rzędzie, zachowując 70–80 cm między rzędami. W przypadku pomidorów koktajlowych lub silnie rosnących odmian warto zostawić nawet więcej miejsca, szczególnie jeśli będą prowadzone na jeden lub dwa pędy.

Ogórki szklarniowe potrzebują jeszcze lepszej wentylacji, dlatego zaleca się sadzenie ich co około 40–60 cm. Najlepiej prowadzić je pionowo na sznurkach lub podporach, ponieważ ogranicza to zajmowaną powierzchnię i poprawia dostęp światła do liści. Paprykę można sadzić nieco gęściej — zwykle co 35–45 cm między roślinami, z odstępem około 50–60 cm między rzędami.

W przypadku bakłażanów warto zachować większy rozstaw, około 50–60 cm między roślinami, ponieważ tworzą szerokie liście i potrzebują dużo światła. Sałatę, rukolę, szpinak i inne warzywa liściowe można sadzić gęściej, ale również nie powinny tworzyć zwartej, nieprzewiewnej masy. Dla sałaty dobry odstęp to około 25–30 cm, dla rukoli i szpinaku około 10–20 cm, w zależności od sposobu zbioru.

Zioła w szklarni także wymagają przestrzeni. Bazylia dobrze rośnie przy rozstawie około 20–25 cm, pietruszka i kolendra mogą być wysiewane gęściej, natomiast rozmaryn, tymianek czy oregano lepiej sadzić w większych odstępach, aby rośliny nie zacieniały się wzajemnie.

Regularne usuwanie nadmiaru liści, podwiązywanie pędów i prowadzenie roślin na podporach poprawia wentylację oraz ułatwia zbiory. W szklarni lepiej posadzić mniej roślin, ale zapewnić im dobre warunki wzrostu, niż zagęścić uprawę i później walczyć z chorobami, słabym owocowaniem oraz trudnym dostępem do grządek.

Przegrzewanie szklarni latem można ograniczyć przez dobre wietrzenie, automatyczne otwieracze, cieniowanie, rozsądne podlewanie i właściwe rozmieszczenie roślin. Najlepszy efekt daje połączenie kilku metod. Dzięki temu szklarnia pozostaje wydajna także w najcieplejszej części sezonu.